Wat is plantaardige melk?
Plantaardige melk is geen ‘echte’ melk, maar wordt gemaakt van plantaardige voedingsstoffen, zoals bonen of noten. Denk aan soja of amandelen. En omdat het geen echte melk is, mag er geen melk op de verpakking staan. Daarom staat er vaak ‘drink’ op een pak, bijvoorbeeld sojadrink. Maar in de volksmond wordt gewoon gesproken over plantaardige melk, wel zo makkelijk. Door het woord plantaardig is het duidelijk dat er geen dierlijke stoffen in zitten. Handig om te weten voor jou als veganist, maar ook voor iemand die bijvoorbeeld allergisch is voor koemelk.
Welke plantaardige melksoorten zijn er?
Er bestaan veel verschillende soorten plantaardige melk. Dit zijn de meestvoorkomende:
- Sojamelk
- Havermelk
- Amandelmelk
- Rijstmelk
- Kokosmelk (niet te verwarren met die uit een blikje voor door de curry)
- Cashewmelk
- Erwtenmelk
Al dan niet gezoet of met een smaakje zoals chocolade, banaan en zelfs koffiesmaak.
Op Vegan Wiki vind je een uitgebreid overzicht van alle soorten plantaardige melk en waar deze te koop zijn. Vrijwel alle supermarkten verkopen plantaardige melk en hebben dit in hun huismerkassortiment. Er zijn gekoelde en ongekoelde soorten, dus check zowel het schap bij de houdbare zuivel als het koelvak.
Welke moet ik nou nemen?
Dat hangt af van je smaak, maar ook voor welk doel je het gebruikt en van je budget.
De ene smaakt romig en zoet en de andere weer wat wateriger. Je kunt je voorstellen dat een melk op basis van amandel anders smaakt dan bijvoorbeeld op basis van rijst. Ook zijn er verschillen tussen de diverse merken. Dat is vooral een kwestie van uitproberen.
Amandelmelk is heerlijk als basis voor een havermoutpap, maar omdat het niet schuimt is dan weer minder geschikt voor in je koffie als je een lekker schuimlaagje wil. Sojamelk daarentegen schuimt wel goed op en is ook lekker als basis door een soep.
Gewone havermelk kun je niet opschuimen, maar er zijn ook speciale barista versies die hier wel geschikt voor zijn. Perfect voor in je cappuccino of latte!
Vaak zijn er extra mineralen en vitaminen toegevoegd zoals calcium of vitamine B12. Biologische plantaardige melk bevat geen toegevoegde vitaminen en mineralen en is daarom wat minder voedzaam dan de niet-biologische variant. Verder heb je vaak de keuze tussen gezoete en ongezoete varianten. Ook dat is een kwestie van smaak en voorkeur.
Bekende merken zoals Alpro en Oatly zijn wat duurder, maar sojamelk van het huismerk ligt over het algemeen op hetzelfde prijsniveau als koemelk.
Moet ik plantaardige melk gebruiken?
Op zich niet als je gevarieerd eet. Mocht je helemaal geen plantaardige zuivel gebruiken, dan is het wel verstandig erop te letten dat je voldoende calcium uit andere bronnen haalt.
Ook als je geen melk drinkt, is plantaardige melk een welkome variatie in je dagelijkse maaltijden. Je kunt er pannenkoeken van bakken, lekkere cappuccino’s mee maken of een heerlijk ontbijtje van maken met havermout. En wat dacht je van warme chocolademelk?
Tips bij het maken van een keuze
Als je in de supermarkt staat en niet weet welke je nou moet kopen, let dan op het volgende:
- De voedingswaarde: sojamelk bevat vaak de meeste eiwitten. Kijk ook of er vitaminen en calcium aan zijn toegevoegd.
- Ingrediënten: vaak geldt hoe minder ingrediënten, hoe beter.
- Toevoegingen: kies bij voorkeur de ongezoete versie.
- Duurzaamheid: als je duurzaamheid belangrijk vindt, kijk dan hoe duurzaam de verschillende soorten zijn. Over het algemeen zijn sojamelk en havermelk milieuvriendelijker dan amandelmelk.
Zelf maken
Overigens kan je ook prima zelf plantaardige melk maken! Op YouTube zijn genoeg recepten te vinden om bijvoorbeeld je eigen haver- of amandelmelk te maken.
Waarom plantaardige melk in plaats van koemelk?
De zuivelindustrie is in één woord ellendig. In het artikel Het verhaal over de zuivelindustrie lees je hier alles over. Wie wel graag z’n bammetje kaas eet of een glas melk drinkt, maar niet langer wil bijdragen aan dierenleed en de extreme milieubelasting hoeft met alle plantaardige alternatieven niets te missen!
