De meeste mensen hebben tegenwoordig wel eens van veganisme gehoord. Toch weten veel mensen niet goed wat veganisme nou eigenlijk is en er bestaan veel misverstanden over. In dit artikel gaan we in op enkele van deze misverstanden en leggen we uit waarom ze niet kloppen.
-
“Het is een dieet”
Veel mensen denken dat veganisme alleen maar om eten draait en dat het een soort dieet is. Dat is niet zo gek, omdat er best veel mensen zijn die bijvoorbeeld om gezondheidsredenen een plantaardig dieet volgen. Die mensen noemen zichzelf soms veganist of hebben het over veganistisch eten. Daarnaast zijn er ook mensen die tijdelijk plantaardig(er) eten in een poging om af te vallen. Toch is dit geen veganisme, maar gewoon plantaardig eten. Veganisme draait namelijk om zo veel mogelijk proberen dierenleed te vermijden en gaat daarom veel verder dan alleen eten. Ook achter andere producten zoals kleding en verzorgingsproducten zit soms dierenleed. Daarom is veganisme ook een levenswijze en geen dieet.
-
“Je kunt bijna niks meer eten”
Wanneer je er op gaat letten, valt op hoe onwijs veel dierlijke producten je op een dag eet en dan lijkt het alsof er niet veel meer overblijft behalve groente en fruit. Gelukkig valt dit in de praktijk reuze mee.
Toen ik veganist werd, leerde ik opeens allerlei nieuwe producten kennen. Er waren veel producten waar ik in de supermarkt gewoon langs liep zonder te kijken. Zo was het mij bijvoorbeeld nooit opgevallen dat er naast de houdbare melk meerdere schappen met plantaardige melk en andere plantaardige zuivelproducten stonden. Ik had ook nooit verwacht dat mijn supermarkt gewoon vegan kaas verkocht (of dat dat überhaupt bestond).
Ook zijn er vaak onverwacht producten gewoon veganistisch, zoals Oreo’s. Tegenwoordig bestaat eigenlijk voor alles wel een vervanger en is het ook als veganist vaak moeilijk kiezen uit alle lekkernijen in de supermarkt.
-
“Het is ongezond”
Sommige mensen denken dat veganistisch leven ongezond is. Toch weten mensen vaak niet zo goed waarom veganisme dan ongezond zou zijn of komen ze met clichés zoals: “Waar haal je dan je eiwitten vandaan?”. Gelukkig kunnen mensen alle voedingsstoffen die een menselijk lichaam nodig heeft gewoon uit plantaardig voedsel halen. De enige uitzondering is vitamine B12, daar zul je een supplement voor moeten nemen. Maar als je daar rekening mee houdt, kun je als veganist heel gezond leven. Grote internationale gezondheidsorganisaties bevestigen dat een goed samengesteld veganistisch eetpatroon gezond is en geschikt is voor alle leeftijden en levensfasen.
-
“Veganisten zijn gezondheidsfreaks”
Ironisch genoeg zijn er ook mensen die veganisme ’te gezond’ vinden. Die mensen denken dat alle veganisten alleen maar van vers fruit en groenten leven, het liefst ook nog biologisch, en nooit wat ongezonds eten. Uiteraard bestaan dat soort veganisten wel en zijn er natuurlijk best veganisten die er bewust voor kiezen zo gezond mogelijk te eten. Toch zijn de meeste veganisten geen gezondheidsfreaks, want veel mensen zijn veganist geworden om dierenleed te verminderen en niet omdat ze niet van junkfood houden. Patat met vegan mayo, frituursnacks en daarna nog een bak vegan Ben & Jerry’s ijs kan ook gewoon prima als veganist.
-
“Veganisten zien er altijd ongezond uit”
Interessant genoeg wordt dit vaak gezegd door mensen die zelf geen enkele veganist kennen. Uiteraard zijn er veganisten die er ongezond uitzien, net als dat er vleeseters zijn die ongezond zijn en er ook zo uitzien. Maar zoals eerder genoemd, zijn veganisten niet ongezonder dan vleeseters. Veganisten zien er dan ook niet anders uit dan vleeseters.
Veganisten zijn er in alle soorten en maten. Ook vinden mensen het soms verbazingwekkend dat er ook dikke veganisten bestaan. Dik word je van een te hoge calorie-inname en dat kan met zowel gezond als ongezond eten, veganistisch of niet-veganistisch eten.
-
“Veganisme is onnatuurlijk”
Vrijwel iedereen in Nederland eet onnatuurlijk. Elke dag of meerdere keren per week vlees eten is onnatuurlijk; vroeger aten mensen met geluk een paar keer per jaar vlees en hetzelfde geldt voor eieren. Zuivel is onnatuurlijk want zo’n 80% van de wereldbevolking is lactose-intolerant, en dat is niet voor niets. Ook eet vrijwel iedereen dagelijks producten die bewerkt zijn en dus onnatuurlijk. Denk bijvoorbeeld aan bewerkt vlees (vrijwel al het vlees in de supermarkt), maar ook koekjes en andere snacks, kant-en-klaarmaaltijden, olie en sauzen. Plantaardig eten is vaak natuurlijker dan het dieet van de gemiddelde Nederlander. Het is dus zeker geen reden om níet veganist te worden.
-
“Veganisten zijn dierenvrienden”
De meeste mensen gaan ervan uit dat alle veganisten dierenvrienden zijn. Waarom zou je anders je eetpatroon aanpassen om dierenleed te verminderen? Toch zijn er genoeg veganisten die niet echt iets met dieren hebben. Eigenlijk is dat helemaal niet gek. Er zijn bijvoorbeeld genoeg mensen die niks met honden hebben, maar toch vinden de meeste van die mensen het niet oké als een hond mishandeld wordt. Ook hoef je niet gek op mensen te zijn om toch tegen kindermishandeling te zijn. Ook als je dus niet zo gek bent op dieren kun je prima uit ethische overwegingen besluiten om veganist te worden.
-
“Veganisten houden zich alleen met dieren bezig in plaats van belangrijke zaken”
Soms krijgen veganisten het verwijt dat zij zich alleen maar met dieren bezig houden en dat zij zich met ‘belangrijkere’ dingen bezig zouden moeten houden, zoals mensenrechten of mensenleed. Veel mensen vergeten alleen dat het één het ander niet uitsluit. Er zijn genoeg veganisten die zich ook actief inzetten voor mensenrechten en vrijwilligerswerk doen wat niks met dieren te maken heeft. Het fijne aan het veganisme is dat het met allerlei andere idealen te combineren is. Je gaat toch naar de supermarkt om eten te kopen, dus of je een vleeshamburger of een vegan burger in je karretje stopt, zegt weinig over wat voor andere dingen je in het leven doet.
-
“Het maakt geen verschil”
Heeft het zin om veganist te zijn? Eén persoon maakt toch geen verschil? Gelukkig ben je niet de enige. Op de hele wereld is ongeveer 1 op de 10 mensen vegetariër of veganist en dat aantal groeit gestaag. Als al die mensen opeens weer vlees zouden gaan eten, dan zouden we een paar miljard extra dieren nodig hebben om aan de vraag te voldoen. Doordat er zo veel mensen zijn die geen vlees eten, zijn er dus elk jaar miljarden dieren minder nodig en is er dus veel minder dierenleed.
Ook zorgt het groeiend aantal veganisten voor steeds het vegan aanbod in supermarkten en restaurants uitbreidt, waardoor het ook steeds makkelijker wordt voor andere mensen om veganist te worden of vaker plantaardig te eten. Op de website Vegan Calculator kun je zien wat de invloed is van veganistisch leven.
In één jaar red je al ongeveer 365 dieren. Ook bespaar je in een jaar 3400 kilo CO2, red je meer dan 1000 vierkante meter bos, bespaar je 7500 kilo graan (niet onbelangrijk in een wereld waarin 1 miljard mensen niet genoeg te eten heeft) en meer dan 1.500.000 liter water! Als je veganist bent voorkom je dus niet alleen dierenleed, maar leef je ook een stuk milieuvriendelijker. Lees meer hierover in het artikel Waarom is veganist worden goed voor het milieu?
-
“Het is niet mogelijk om iedereen van plantaardig voedsel te voorzien”
Soms denken mensen dat het onmogelijk zou zijn om de hele wereld van plantaardig voedsel te voorzien: er is immers veel landbouwgrond nodig om voor 8 miljard mensen voedsel te verbouwen. Wat veel mensen echter vergeten is dat we op het moment niet alleen 8 miljard mensen voeden, maar ook nog eens 80(!) miljard dieren voor de veeteelt. Die eten zeker niet alleen de restproducten die mensen niet kunnen of willen eten.
Minstens 70% van de landbouwgrond wordt gebruikt voor de veeteelt, met name om veevoer te verbouwen. Onderzoekers hebben berekend dat als iedereen plantaardig zou gaan eten, we zelfs mínder landbouwgrond nodig zouden hebben dan nu. Een simpele rekensom maakt dit direct inzichtelijk: een kilo vlees kost gemiddeld 7 kilo aan gewassen, zoals graan, maïs en soja. Met die 7 kilo kun je veel meer monden voeden.
