Pasen vieren als veganist

“Vegan pasen: Een veganistisch paasontbijt en paasbrunch” is een vlog over een geheel veganistisch paasfeest. Pasen is een fijn moment om samen te komen met vrienden en familie. Ook als je geen gelovige achtergrond hebt, dan kan het paasfeest toch gezelligheid voor je betekenen. Toch kan het als veganist soms lastig zijn om mee te eten bij een paasontbijt of paasbrunch. Met andere woorden, hoe kook je een vegan paasontbijt of paasbrunch? Als je bijvoorbeeld geen ei eet, hoe vervang je die dan? Thuis is dat vaak gemakkelijk, zoals je in de video ziet! Je kunt dan bijvoorbeeld tofu gebruiken, maar ook een verscheidenheid aan andere vegan producten. De vraag die daarom in de video centraal staat is: Hoe kook je een vegan paasontbijt of paasbrunch?

Vegan paasontbijt en paasbrunch

Zoals je in de video kunt zien, is tofu een goede toevoeging. In een vegan paasbrunch of paasontbijt is ei namelijk normaliter een populaire toevoeging. Dat heeft niet per se met de smaak van ei te maken, maar ook met de geschiedenis van het paasfeest. Met tofu kun je gemakkelijk de smaak en textuur van ei nabootsen, waardoor dit een waardevolle toevoeging is! Je kunt tofu bijvoorbeeld scramblen of in blokjes bakken. Daarnaast kun je met verschillende garneringen een verscheidenheid aan smaken bewerkstelligen. Zo kan tofu een waardevolle toevoeging zijn aan veganistisch paasontbijt of paasbrunch.

Video: Pasen vieren als veganist

Hoe kook je een vegan paasontbijt of paasbrunch? Dat is de centrale vraag in deze video. Niet alleen tofu kan een waardevolle toevoeging zijn aan een veganistisch paasontbijt of paasbrunch, maar ook een verscheidenheid van andere veganistische producten. In de vlog “Vegan pasen: Een veganistisch paasontbijt en paasbrunch” worden er recepten besproken, boodschappen gedaan en een daadwerkelijk vegan paasontbijt wordt voorbereid. Zo wordt het gemakkelijk om dit thuis ook te doen!

Hoe werkt het?

Je hoeft bij deze box geen abonnement aan te schaffen, handig dus om het eens uit te proberen. Al is een abonnement uiteindelijk wel wat goedkoper. Zonder abonnement betaal je 7 euro per maaltijd per persoon. Je bestelt minimaal 3 maaltijden en je kunt kiezen uit 10 recepten. Verzenden is gratis, door heel Nederland (exclusief de eilanden).

Je kunt kiezen of je de box op woensdag en/of op zaterdag wilt ontvangen. Voor bezorging krijg je een e-mail zodat je het pakket kunt volgen. Ook krijg je een smsje 30 tot 60 minuten voordat de bezorger bij je is, zodat je precies weet wanneer ze op de stoep staan.

Er zijn kook-demo video’s te vinden op hun website (Vegan Today TV). Maar gelukkig krijg je ook een recept op papier, dat vind ik persoonlijk toch wat makkelijker. Ik zie op de website mijn gekozen recepten niet gelijk staan en als ik het pakket heb uitgepakt, wil ik ook gelijk aan de slag.

Eerste indruk van de Vegan Today maaltijdbox

De producten zien er goed uit, goed ingepakt. Leuk dat er een magazine bij zit, wat informatieflyers en een mini Tony’s chocolaatje, echt een verrassingspakketje! De recepten zijn klein van formaat en dubbel bedrukt, met op de achterzijde de uitleg. Fijn dat er niet te veel papier voor gebruikt wordt!

Verpakkingsvrij zou ik het niet noemen, wel zie ik dat er bio-plastic is gebruikt om de groenten in te verpakken. De vloeistoffen zitten in plastic potjes die nog verpakt zijn in een plastic zakje. Ik zie wel gelijk dat er ook wat lekt, de tamari, dus het zakje zit er niet voor niets omheen. Misschien zijn hier nog wat verbeterpunten qua verpakking?

Ik lees even wat hierover staat op de website, want dit vind ik toch wel belangrijk. Ik tel bij het uitpakken wel 16 kleine bakjes. Misschien kan ik er wel wat hergebruiken, om bijvoorbeeld zelfgemaakte crème of shampoo in te bewaren. Maar stel, je bestelt deze box wekelijks, dan moet je iedere week zestien bakjes hergebruiken..oef!

Op de website staat het uitgelegd:
“Ons verpakkingsmateriaal is PLA-plastic, dat bestaat uit plantaardige bronnen en is milieuvriendelijk en afbreekbaar.” Dat geeft me alweer een wat beter gevoel.

Voordat ik vegan werd, heb ik de HelloFresh box gehad. Hierbij werden de groenten in papier verpakt waar nodig en veel kon gewoon los in de doos vervoerd worden aangezien er hele groenten werden meegestuurd. Omdat ik alleen ben, krijg ik bij de Vegan Today box halve producten, zoals een halve wortel, een stukje citroen et cetera. Dat moet allemaal apart verpakt natuurlijk. Deze box is dan ook wel een stuk goedkoper.

Het eerste gerecht: Cavolo nero met shiitake en vegan burger.

Ik maak de verpakkingen open en zie dat het wat weinig is qua ingrediënten. Ik krijg bijvoorbeeld maar 4 krieltjes en 3 stuks shiitake. Ik ben benieuwd of dat wel genoeg voor me is.

We eten hier niet zo vaak Cavolo nero; dat ben ik hier nog niet in een winkel tegengekomen en was de reden dat ik dit recept uitzocht. Het bereiden van de Cavolo nero van deze Vegan Today maaltijdbox gaat prima. Deze moet gekookt worden met de wortel. Op het recept worden er veel verschillende pannen gebruikt, terwijl je met deze minimale hoeveelheden best daarop kunt bezuinigen. Ik heb ook maar een klein fornuisje en besluit de shiitake en burger toe te voegen aan de krieltjes, als deze al een beetje gaar zijn.

De saus gaat me minder goed af. Ik ben dan ook geen keukenster en maak nooit sausjes! De hoeveelheid is zo klein dat het moeilijk is om er iets van te maken. Het word al snel een zooitje en dat wordt er niet beter op met het toevoegen van de in water opgeloste maïzena. Met nog wat water en flink roeren lijkt het toch enigszins wat te worden. Ik blijk eigenlijk wat tamari nodig te hebben voor over de shiitake. Maar ik had alles al in de saus gedaan, de hoeveelheid was zo klein (1 eetlepel).

De smaak van de producten is prima. Normaal hou ik niet echt van de vegaburgers, maar dit gerecht had het wel nodig, zonder de burger had ik het wel saai gevonden. Ik blijf erbij dat het erg weinig is en ik ben al geen grote eter. Mijn vriend zou helemaal ‘not amused’ zijn 😉

2e gerecht: Spaghetti Vegan Tonijn salade

Weer word ik een beetje sip als ik naar de groenten kijk van deze Vegan Today maaltijdbox. Er zitten 2,5 schijfjes courgette bij en het is de bedoeling dat ik hiervoor een pan opzet om deze te bakken. Ik besluit de ui en wortel er ook maar bij te bakken. De wortel moest eigenlijk gekookt en de ui zou rauw door de salade gaan. Verder komt er spaghetti en rucola sla bij.

De basis voor de saus word gemaakt van vegan mayo, mosterd en citroensap. Hierbij komen stukjes nori, vegan tonijn en kappertjes. Het geheel geeft echt wel een zure, visachtige smaak! Het is zeker een lekker gerecht! Zelfs de hond kwam geïnteresseerd kijken waar die visgeur vandaan kwam.

De volgende dag vond ik het lege bakje van de vegan tonijn in een kattenmand. Zelfs de dieren denken dat het vis is!

3e gerecht: Harira Marokkaanse maaltijdsoep met za-atar en brood

De soep bevat o.a. groenten, gierst en linzen. Het brood serveer je met wat olijfolie en za-atar kruiden. Dit is makkelijk te maken en de pan zit redelijk vol. Dit is het eerste gerecht waar ik daadwerkelijk wat van overhoud in plaats van tekort kom. Ik heb dit gerecht als lunch genomen en er blijft nog een half kommetje soep over dat ik een andere keer kan eten.

Grappig hoe wij gewent zijn om bouillon in de soep te doen, terwijl dit ontbreekt in deze Marokkaanse soep. Het zijn echt alleen kruiden en groenten en dat geeft smaak genoeg!

4e en laatste gerecht: Gewokte zoet-zure ananas kip

Dit gerecht van de Vegan Today maaltijdbox bevat lekker veel groenten: paksoi, paprika, wortel en ui. Verder zitten er vegan kipstukjes, knoflook, gember, ananas en cashewnootjes bij. De rijst bij dit gerecht lijkt me weinig dus ik doe er zelf nog een beetje rijst bij. Ik wil wel een volledige maaltijd en niet gaan snoepen na het eten. Het ‘sausje’ word gemaakt van tamari, rijstazijn en wat maïzena. Dit is echt maar een klein beetje , gelukkig heeft het gerecht genoeg smaak van zichzelf. Op het moment dat ik de saus maak besef ik dat de paksoi nog op het aanrecht ligt! Deze was in het recept vergeten, dus ik roerbak het snel even en dat gaat prima. Het is een lekkere en volledige maaltijd.

Conclusie

In deze “Review: Vegan Today maaltijdbox” bespraken we deze innovatieve maaltijdbox. Ik ben niet goed in het klakkeloos volgen van recepten en heb heel wat dingen aangepast. Wel heb ik enkele sausjes geleerd te maken. Het waren zeker lekkere gerechten, over de prijs valt niks te zeggen en ik heb weer wat inspiratie gekregen waar ik zelf mee aan de slag kan!

Ik vond hoeveelheden wat weinig en vraag me af of het voor twee personen anders zou zijn. Mijn vriend zou daar niet voldoende aan hebben en dan vind ik dit niet haalbaar. Ik denk niet dat ik het wekelijks ga bestellen, ook vanwege de verpakking. Het is dan wel milieuvriendelijk plastic, maar ik gooi niet snel iets weg en voel me toch bezwaard en wil dan kijken of ik het nog eens kan gebruiken. Na 1 week ligt mijn aanrecht al vol met potjes en zakjes.

Misschien helpt het om dit beginnend bedrijf wat feedback geven ter verbetering. Dan kan ik het best over een tijdje nog eens proberen!

PS. Deze blog wordt niet gesponsord door de Vegan Today Box.

5 snelle hapjes om zelf te maken

• Wraprolletjes: snij de wrap in kleine rolletjes, steek er leuke prikkers in en klaar!
• Choco-notenballetjes: extra leuk om hier een paar variaties van te maken door bijvoorbeeld pindakaas of banaan toe te voegen.
• Pompoenhummus of zwarte olijfhummus met rauwe groenten, zoals paprika, worteltjes, komkommer en bleekselderij: voor de extra snelle versie koop je kant-en-klare hummus.
• Pizzarolletjes: vervang de tomatensaus door vegan rode pesto. Een aanrader!
• Guacamole: serveer met een schaal tortillachips en gegarandeerd succes!

5 snacks uit de supermarkt

• Vegan bitterballen: een typisch Hollandse snack die het altijd goed doet op feestjes, maar dan in een plantaardige jasje.
• Apfelstrudel: handig als je snel een gebakje op tafel wilt zetten en geen tijd hebt om zelf iets te maken. Tip: deze apfelstrudel is ook heel lekker als toetje met een bolletje vegan ijs erbij.
• Koekjes: denk aan Oreo’s en vegan stroopwafels.
• Mini loempia’s: serveer met een bakje chilisaus om te dippen.
• Chocola: vegan chocolade is er in alle soorten en maten.

Op zoek naar meer vegan snacks? Check Vegan Wiki.

Dierlijke materialen

Er zijn een aantal dierlijke materialen die gebruikt worden voor kleding, schoenen en accessoires: leer, bont, wol, dons en zijde. Ook worden er voor accessoires soms veren gebruikt ter decoratie. In dit artikel kun je hier meer over lezen. Als vegan lees je dus ook bij het kopen van kleding en schoenen de labels van producten, net als in de supermarkt 😉

Op de labels in kledingstukken (waar ook de wasvoorschriften op staan) staat vermeld van welke materialen het product gemaakt is. Bij schoenen staat dit meestal op een label aan de binnenkant van de schoen aangegeven in logo’s. Bij online shoppen staat in de productomschrijving de materialen van het product vermeld. Bij schoenen ligt het net wat ingewikkelder omdat er ook lijm gebruikt kan zijn die dierlijke ingrediënten bevat. Bij schoenen kijk je of er leer, wol of bont gebruikt is om te checken of de schoenen vegan zijn. Wil je zeker weten dat de lijm ook vegan is, dan kun je ervoor kiezen om enkel bij vegan merken te kopen of om zelf het merk van de schoenen te benaderen om te vragen of de lijm plantaardig is. Ook kun je in vegan Facebookgroepen informatie vinden over welke merken vegan schoenen hebben.

Duurzaamheid

Wist je dat de mode-industrie één van de meest vervuilende industrieën is? Jaarlijks worden er 150 miljard nieuwe kledingstukken geproduceerd, waarvan heel veel maar kort worden gedragen en snel weer weggegooid. Veel veganisten letten daarom niet alleen op dierlijke materialen in kleding, maar ook op duurzaamheid. Dit kun je doen door enkel van eerlijke en duurzame merken te kopen, maar ook door niet onnodig veel nieuwe kleding te kopen of te kiezen voor tweedehands. Er wordt heel veel leuke kleding tweedehands aangeboden in tweedehandswinkels en online. Tweedehands kopen en kleding afdragen is beter voor het milieu dan veel nieuwe producten kopen en snel weer vervangen. Ook kun je letten op materialen door bijvoorbeeld te kiezen voor biologisch katoen in plaats van gewoon katoen en door te kiezen voor stoffen van goede kwaliteit zodat je kledingstukken langer meegaan.

Wat doe je met je niet-vegan producten?

Wanneer je besluit om voor een vegan leefstijl te gaan, heb je waarschijnlijk nog een aantal producten in huis die niet plantaardig zijn. Misschien heb je nog leren schoenen of een warme wollen jas. Wat doe je hiermee? Veel vegans kiezen ervoor om deze producten te gebruiken en te dragen tot ze op zijn. Goede producten weggooien is niet duurzaam en daarnaast kost het vinden van fijne vervangers vaak tijd en geld. Alles in één keer vervangen is daarom vaak niet haalbaar. Het opgebruiken van producten is een duurzame keuze en zodra een product op of versleten is, kun je het vervangen door een vegan variant. Voel je je er niet meer goed bij om dierlijke producten te dragen? Dan kun je ze weggeven of bijvoorbeeld doneren aan een kledingbank.

Mijn favoriete adresjes voor vegan kleding

Vegan kleding heeft vaak nog steeds een beetje een geitenwollensokken imago. Onterecht, want vegans dragen geen wol en vegan kleding kan net zo mooi, chique, stoer en fashionable zijn als niet-vegan kleding. Zo zijn er een aantal fysieke winkels met enkel vegan producten. Mijn favoriete webshops voor vegan kleding en accessoires zijn Wolf and Storm, Shop Like You Give a Damn en Vega-Life. Tweedehands vegan kleding koop ik graag online via United Wardrobe en unieke handgemaakte vegan producten en accessoires koop ik graag bij Etsy. Dit zijn mijn favoriete adresjes, maar eigenlijk hebben de meeste winkels vrij veel vegan kleding, dus kijk vooral ook eens in je eigen favoriete winkels rond. Ook bij bekende ketens zoals H&M is vaak veel vegan kleding te vinden.

Hebben vissen gevoel?

De belangrijkste reden waardoor mensen anders naar vissen kijken dan naar landdieren, is dat we ons moeilijker kunnen identificeren met vissen en andere zeedieren. En dat is eigenlijk best logisch. Vissen leven onder water, ze zijn glibberig en koudbloedig. Ook hebben vissen geen armen en benen en geen gezichtsuitdrukkingen zoals wij mensen dat hebben. Kortom, vissen lijken helemaal niet op ons. Het is voor mensen lastig om zich in te leven in dieren die niet op ons lijken en die we ook nog eens nauwelijks in hun natuurlijke habitat zien.

Veel mensen denken, voornamelijk door onwetendheid, dat vissen geen gevoel hebben en dus ook geen pijn kunnen ervaren. Toch is bewezen dat vissen wel degelijk gevoel hebben. Ze kunnen dus ook pijn, angst en stress ervaren. Vissen zijn intelligente en sociale wezens die onder water samenwerken en sociaal samen leven. Vissen hebben zintuigen die soms zelfs beter zijn dan die van mensen en ze hebben een goed ontwikkeld zenuwstelsel. Het hoofd van de vis zit vol zenuwuiteinden waarvan er maar liefst 22 voor pijn zijn. Pijn helpt vissen en andere zeedieren om gevaarlijke situaties te herkennen, ontwijken en te overleven, net als andere dieren.

De verschillen tussen visserij & kweekvis

Vis wordt op verschillende manieren gevangen: met aas en haken, met een kieuwnet, met een zegen of met een sleepnet. Het spreekt voor zich dat vissen met levend aas op geen enkele manier diervriendelijk is en dat een vis pijn en angst ervaart wanneer er met een haak wordt gevangen. Een kieuwnet is een net wat in zee wordt gehangen. Wanneer vissen van een bepaalde grootte er doorheen zwemmen, komen ze klem te zitten en kunnen ze niet meer weg. Vaak duurt het uren of zelfs dagen voordat het kieuwnet uit het water wordt gehaald.

Bij vissen met een zegen gaan vissers achter een school vis aan en omsingelen deze met een net. Zodra het net dicht is, kunnen de vissen niet meer weg. Het net wordt dan aangetrokken waardoor de vissen nauwelijks nog ruimte hebben en vaak verwondingen oplopen aan schubben en vinnen. Bij het gebruik van een sleepnet wordt het net door een boot voorgetrokken. Wanneer de vissen in het net terecht komen, worden ze tegen andere vissen aangedrukt. Hier blijven ze uren vastzitten terwijl er steeds meer vissen bijkomen in het net. Al deze manieren zijn voor de vis een angstige en pijnlijke ervaring. Sleepnetten zijn vaak gigantisch groot, waardoor enorme hoeveelheden vissen en andere zeedieren tegelijk gevangen kunnen worden.

Extra onnodig leed

Een ander probleem van de visserij is de bijvangst: vaak wordt er op een specifieke soort vis gevist met netten, maar daar komen ook andere soorten vis in terecht. Hoe kleiner de dieren waarop gevist wordt, hoe meer bijvangst er is. Bijvoorbeeld bij garnalen is er heel veel bijvangst omdat de gaten in de visnetten zo klein zijn. Dit heeft tot gevolg dat er naast garnalen ook een heleboel vissen gevangen worden. De bijvangst wordt vaak teruggegooid in zee, maar de meeste dieren zijn dan al dood, bijna dood of gewond. Hierdoor zijn er voor elke vis die je eet vaak ook meerdere andere vissen voor niets gedood.

Lang niet alle vis die door de mens gegeten wordt, komt uit de visserij. Een groot deel van de vis komt uit kwekerijen. De vissen in kwekerijen brengen hun hele leven in gevangenschap door. Ze worden met zo veel vissen bij elkaar gehouden dat er altijd onrust en stress is. Omdat het water met zo veel vis snel vervuilt, zijn parasieten een groot probleem. Ondanks antibiotica gaat 20% tot 40% van de vissen dood aan ziektes en infecties. Eigenlijk gaat het er gewoon hetzelfde aan toe als in de bio-industrie en dit is dan ook zeker geen diervriendelijke methode om aan vissen voor consumptie te komen.

De milieu-impact van vis eten

De visstand in de oceanen is sterk verslechterd omdat ze letterlijk worden leeggevist. Door op grote schaal vis te vangen, wordt de natuurlijke balans met andere diersoorten verstoord. Dit gebeurt wanneer heel veel vis van een bepaalde soort gevangen wordt. Maar ook het vissen met sleepnetten heeft impact op het milieu. Omdat de netten over de zeebodem slepen, wordt de leefomgeving van bodemdieren beschadigd. Het ecologische evenwicht dat zich over duizenden jaren heeft ontwikkeld, wordt hierdoor flink verstoord. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de vissen in de oceaan, maar ook voor de dieren die afhankelijk zijn van de oceanen en de dieren die erin leven, zoals de blauwe vinvis en de ijsbeer. Daarnaast gaan netten soms stuk en komen er zo enorme netten in zee terecht. Meer dan de helft van al het plastic in zee bestaat uit netten en ander afval van vissersboten, waardoor ook elk jaar veel dieren doodgaan die in dat afval vast komen te zitten.

Een aanrader is de documentaire Seaspiracy, die gaat over de impact van de visserij op het milieu.

Is vis eigenlijk wel gezond?

Vaak wordt vis aangeprezen als gezond en dit komt vooral omdat vis omega-3 vetten bevat. Wat veel mensen echter niet weten, is dat vissen zelf geen omega-3 aanmaken. Vissen halen omega-3 direct of indirect uit algen of plankton. Omega-3 is namelijk een plantaardig vet. We kunnen omega-3 dus gewoon uit plantaardige bronnen halen en dat is goed nieuws voor ons en voor de vissen!  Het is een stuk gezonder dan omega-3 binnenkrijgen via vis. Vis bevat tegenwoordig vaak veel zware metalen die zich ophopen in ons lichaam. Daarnaast bevat vis door de toenemende vervuiling ook steeds vaker andere ongezonde stoffen. Algenoliecapsules, noten en zaden zijn veel gezondere bronnen van omega-3. Op de website van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme lees je meer over omega-3-vetzuren voor veganisten.

Vis vervangen is makkelijker dan je denkt

Misschien ben je gek op de smaak van vis en vind je het lastig om alternatieven te vinden die net zo lekker zijn. Een makkelijke optie zijn visvervangers. Net als vleesvervangers zijn er in supermarkten ook een aantal kant-en-klare visvervangers te vinden, zie Vegan Wiki. Ook kun je gerechten een visachtige smaak geven door bijvoorbeeld nori, wakame of zeekraal toe te voegen. Of wat dacht je van vegan sushi? Je kan zelf sushi maken, maar sushi restaurants hebben ook steeds vaker vegan opties. Kortom, vis eten is helemaal niet nodig, want er zijn genoeg heerlijke plantaardige opties om vis te vervangen.

Bronnen:

Schaper, R. (2015) Vlees is dood lang leve groente ( 1^e ed.) Rijnsburg, Nederland: Veggies go viral.

Winkel, D. (2010) De huilende zee (1^e ed.) Den Dolder, Nederland: Succesboeken.

Duffield, G. (producent), Lewis, C. (producent) Murray, R. (regisseur) (2009). The end of the line (film) Verenigd Koninkrijk: The end of the line.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18589030

https://www.mdpi.com/1660-3397/11/7/2259

Bijen zijn harde werkers

Honing is een zoete kleverige substantie die geproduceerd wordt door bijen. Bijen halen nectar uit bloemen. Een honingbij moet zo’n 200 tot 1500 bloemen bezoeken om genoeg nectar te verzamelen om het honingmaagje te vullen. In de maag wordt de nectar door enzymen omgezet in honing. Als de bij terug komt bij de bijenkorf, braakt hij de honing over in de mond van een andere bij. De bij spuit de honing in een cel in de honingraat. Omdat er nog te veel vocht in de honing zit, wapperen de bijen hard met hun vleugels om de honing te drogen. Vervolgens dekt de bij de verse honing af met bijenwas. Zo is het langer houdbaar en kan de honing langer opgeslagen worden. Bij de productie van 1 kilogram honing zijn zo’n 6000 bijen nodig die twee weken lang hard werken en wel 6 miljoen bloemen moeten bezoeken. Een honingbij maakt in haar leven maar 1/12 theelepel honing aan.

Bijen moeten dus ontzettend hard werken om de honingraat te vullen met honing. Bijen doen dit om ook in de winter te kunnen eten. In de winter zijn er geen bloemen waaruit ze nectar kunnen halen. Bijen werken daarom in de lente en zomer extra hard zodat ze het hele jaar kunnen eten, ook wanneer er geen bloemen zijn. Zonder honing zouden de bijen verhongeren. Bijen maken de honing dus niet voor ons mensen, maar om zelf te kunnen overleven. In de honing zitten alle voedingsstoffen die de bijen nodig hebben.

Kunstmatige inseminatie

Om gericht bijen te fokken en het fokken te versnellen, wordt gebruik gemaakt van kunstmatige inseminatie. Kunstmatige inseminatie bij bijen? Ik kon het ook bijna niet geloven, maar dit gebeurt echt. De koningin wordt vaak kunstmatig geïnsemineerd, het zaad wat hiervoor nodig is, wordt verkregen door in het achterlijf van de mannelijke bij te knijpen. Voor de inseminatie zijn 10 tot 12 zaadwinningen nodig. Het zaad van meerdere mannelijke bijen wordt in een pipet verzameld en dan ingebracht in de koningin die met CO2 buiten bewustzijn is gebracht. En hoewel het voor ons mensen vaak moeilijk is om ons in te leven in een insect, kan iedereen zich wel voorstellen dat dit alles behalve fijn is. Daarnaast worden de vleugels van de koningin vaak afgeknipt om ervoor te zorgen dat ze de bijenkorf niet verlaat.

Suikerwater

Omdat de honing van de bijen wordt afgepakt, geven imkers vaak suikerwater aan de bijen zodat ze toch kunnen eten. Dit smaakt net zo zoet, maar mist natuurlijk veel belangrijke voedingsstoffen voor de bij. Het suikerwater zorgt ervoor dat de bijen zwakker worden, hierdoor worden ze vatbaarder voor schimmelinfecties, mijten en virussen. Dit wordt samen met het gebruik van landbouwgiffen, minder landbouwdiversiteit en minder bloemen in verband gebracht met het afnemen van bijenpopulaties in de wereld. Veel bijen overleven de winter niet waardoor de imker nieuwe bijen aan moet schaffen. Het gebeurt zelfs dat alle bijen in het najaar gedood worden, zodat de imker in het voorjaar met nieuwe gefokte bijen van start kan gaan.

We hebben bijen nodig

Bijen hebben een hele belangrijke rol want ze leveren een grote bijdrage aan onze samenleving. Bestuiving door insecten is noodzakelijk voor meer dan 75% van onze voedingsgewassen. Honingbijen, solitaire bijen en hommels zorgen er bijvoorbeeld voor dat we kersen, appels, bessen, frambozen en mango’s kunnen eten. Maar ook courgette, paprika, avocado, koffie en zonnebloemolie zouden verdwijnen zonder de bij.
Honingbijen zijn een goede indicator voor ons leefmilieu en helaas gaat het niet goed met de bij. Dit heeft verschillende oorzaken: het gebruik van pesticiden, afname van een geschikt leefmilieu en ziekte door parasieten. Zoals je al kon lezen, is het afnemen van honing niet goed voor de bij. De bij wordt zwakker en sterft sneller. Daarnaast concurreren honingbijen met wilde bijen, waardoor het kopen van honing bijdraagt aan de afname van biodiversiteit en het moeilijker maakt voor wilde bijen en andere wilde insecten.

Alternatieven voor honing

Zelf had ik, voordat ik vegan werd, nooit echt stilgestaan bij het leed achter honing. Het zal zeker per imker verschillen hoe hij met zijn bijen omgaat, maar bijen maken honing altijd om zelf te overleven en gezond te blijven, niet voor ons mensen. En hey, honing laten staan is echt het makkelijkste ooit. We hebben honing helemaal niet nodig, we hoeven het niet af te pakken van de bijen want er zijn genoeg alternatieven. Agavesiroop, ahornsiroop, dadelsiroop en rijststroop zijn allemaal prima vervangers voor honing die je gewoon in de supermarkt kunt kopen. Ook kun je makkelijk zelf honing maken van paardenbloemen.

Vleesvervangers: wat zijn het eigenlijk?

In all fairness, soms is het wel even makkelijk, zo’n pakje. Ik hou ontzettend van koken, maar een AGV’tje (Aardappel, Groente, Vleesvervanger) op zijn tijd is ook wel prettig.

Maar wat zit er nu eigenlijk in? Sommige vleesvervangers bestaan voor een groot deel uit soja, op smaak gebracht met (natuurlijke) aroma’s en kruiden. Daarnaast zijn er varianten gemaakt van bonen en andere groenten, zoals falafel en bonenburgers, havermout, zoals Pulled Oats of champignons.

Tofu en tempeh zijn technisch gezien geen vleesvervangers, maar worden wel vaak gebruikt in plaats van vlees of ei.

Wat is er allemaal?

Niet alle vleesvervangers zijn vegan. Het is dus handig om de ingrediënten even te checken op bijvoorbeeld melk en ei. Maar wat is er VEEL tegenwoordig! Vegan is hip, booming, enzovoort, en dat heeft voordelen. De markt reageert en wij profiteren hiervan. Keuze te over dus!

Vegan Wiki heeft een lijst met vegan vleesvervangers. Deze lijst wordt up-to-date gehouden, want het komt wel eens voor dat een bepaalde vleesvervanger eerst wel vegan is, maar na een tijdje niet meer omdat er bijvoorbeeld kippeneiwit is toegevoegd.

Vegan Wiki heeft ook een handig overzicht van visvervangers van visvervangers!

Het korte antwoord

Melk is voor kalfjes, zo simpel is het eigenlijk. De melk van een koe is moedermelk die bedoeld is voor kalfjes, niet voor mensen. Als baby drinken we de melk van onze moeder. Stel je even voor dat we als volwassenen nog steeds borstvoeding zouden drinken. De meeste mensen zouden dat een heel raar of zelfs vies idee vinden, en toch drinken we de moedermelk van een koe.

Hoe werkt de melkproductie?

De draagtijd van een koe is, net als bij mensen, 9 maanden. Daarna geeft een koe zo’n tien maanden optimaal melk. Om deze productie op gang te houden, wordt de koe daarna steeds weer opnieuw zwanger gemaakt door middel van kunstmatige inseminatie. Een melkkoe is dus bijna altijd zwanger of net bevallen.

Nederlandse melkkoeien produceren jaarlijks zo’n 11,4 miljard kilo melk. Een melkkoe produceert meer dan 8000 kilo melk per jaar (100 jaar geleden was dit zo’n 2500 kilo per jaar). Door de ontwikkelingen in de bio-industrie is de productie van melk in hoog tempo opgedreven en je kan je voorstellen dat dit voor de melkkoeien ontzettend zwaar is. Het produceren van 8000 kilo melk per jaar kost een koe net zoveel energie als het voor een mens zou kosten om 8 uur per dag hard te lopen. En vaak produceren melkkoeien zelfs meer dan 8000 kilo per jaar.

Het gevolg hiervan is dat koeien gezondheidsproblemen krijgen en uitgeput raken. Koeien staan een groot deel van het jaar binnen en worden gemolken met behulp van melkrobots. Een robot houdt natuurlijk geen enkele rekening met het welzijn van de koe. Dit zorgt ervoor dat koeien na een tijdje minder melk gaan produceren.

Wanneer de koe niet meer genoeg produceert, gaat ze naar de slacht. Van nature kunnen koeien 20 jaar oud worden, maar in de melkindustrie wordt een koe maar 5 of 6 jaar oud. Omdat de koeien steeds opnieuw zwanger gemaakt worden en ontzettend grote hoeveelheden melk produceren, zijn ze na 5 jaar uitgeput en niet meer winstgevend, ze zijn letterlijk uitgemolken.

Wat gebeurt er met de kalfjes?

Kalfjes worden meestal direct na de geboorte weggehaald bij de moeder. Dit geeft voor zowel de moeder als het kalfje veel stress. In de natuur blijven moeder en kalf tot 9 maanden bij elkaar. Het direct weghalen van het kalf is een traumatische ervaring en vaak loeien de koeien nog wekenlang omdat ze hun kalfje missen.

De koe-kalfjes worden, net als hun moeder, melkkoeien. Geen goed vooruitzicht maar het lot van de stiertjes is zeker niet beter. De stiertjes zijn als het ware het restproduct van de melkindustrie. Ze geven geen melk en dus worden ze na zo’n 6 maanden geslacht voor de vleesindustrie.

Maar melk is toch gezond?

Melk bevat een aantal nuttige voedingsstoffen zoals calcium en eiwitten. Maar je hebt geen melk nodig om deze voedingstoffen genoeg binnen te krijgen. Melk is immers bedoeld voor kalfjes en wij als mens kunnen onze voedingsstoffen heel goed uit plantaardige bronnen halen. Noten, zaden, bladgroenten, bonen en zeewier bevatten bijvoorbeeld veel calcium. En onder andere granen, noten, bonen en zaden zijn rijk aan eiwitten. Deze bronnen zijn allemaal plantaardig, je hebt dus zeker geen vlees of melk nodig om genoeg calcium en eiwitten binnen te krijgen. Daarnaast bevat zuivel relatief veel cholesterol en verzadigd vet, waardoor plantaardige bronnen een gezondere keuze zijn.

Wat zijn er voor alternatieven?

Wil je toch graag een glaasje melk drinken? Dat kan prima zonder dierenleed! Er zijn heel veel plantaardige alternatieven voor melk. Deze kun je in de supermarkt kopen, maar ook eenvoudig zelf maken. Een voordeel van plantaardige melk is ook dat ze vaak net zo veel calcium, eiwitten en andere goede voedingsstoffen bevatten als koemelk, maar zonder de nadelen van koemelk. Een aantal voorbeelden van plantaardige melk zijn sojamelk, rijstmelk, havermelk, kokosmelk en amandelmelk. Genoeg om uit te kiezen dus er zit zeker iets tussen wat jij lekker vindt. En ook voor boter, room en kaas zijn er genoeg plantaardige alternatieven te vinden, je hoeft dus niets te missen zonder melk!

In het artikel Het verhaal over de zuivelindustrie kun je meer lezen.

Do It Yourself!

Het zelf maken van verzorgingsproducten heeft een aantal voordelen. Je kan het product helemaal naar jouw wens maken door ingrediënten te gebruiken die bij jouw huid passen. Het is vaak veel goedkoper dan producten uit de winkel. Je weet precies wat er in je verzorgingsproduct zit, geen vreemde ingrediënten waarvan je geen idee hebt wat het is en of het vegan is.

De basis is hartstikke simpel

Zelf scrub maken is leuk om te doen en super easy! In principe heb je maar twee ingrediënten nodig: suiker of zout en olie. Dit heeft iedereen wel in huis. Wil je een wat grovere scrub? Gebruik dan suiker. Liever een fijne scrub? Dan kun je beter zout gebruiken omdat de korrels kleiner zijn. Let er bij een zoutscrub wel op dat dit kan prikken in wondjes.

Scrub van suiker

Ik koos voor een suikerscrub van twee soorten suiker met koffie en kaneel. De geur past goed bij de herfst en koffie kan helpen tegen cellulite. Voor deze scrub heb ik amandelolie gebruikt maar je kunt eigenlijk elke olie gebruiken. Olijfolie is bijvoorbeeld heel geschikt om scrub te maken. Vind je de geur van olijfolie niet fijn op je huid? Gebruik dan bijvoorbeeld zonnebloemolie.

De ingrediënten:

• 50 gram kristalsuiker
• 50 gram bruine basterdsuiker
• 50 gram gemalen koffie
• 1 theelepel kaneel
• 50 ml olie
• Een schone afsluitbare pot om je scrub in te bewaren.

De uitvoering

Meng de droge ingrediënten goed door elkaar. Voeg daarna de olie toe en meng opnieuw. Is de scrub te droog? Voeg dan wat meer olie toe. Is de scrub te nat? Voeg dan wat extra suiker toe tot de structuur goed is. Schep de scrub in een afsluitbare pot en plak er eventueel een mooi label op. Klaar! Simpel toch?

Gebruik de scrub in de douche en spoel daarna goed af. De olie in de scrub voedt je huid en maakt de huid zacht. Na het douchen insmeren met crème of lotion is daarom niet nodig. Gebruik de scrub 1 keer per week of wanneer je huid wat extra verzorging nodig heeft. Je kan de scrub een paar weken bewaren in een goed afsluitbare pot, zorg ervoor dat er geen water of vuil in de pot komt.

Zo makkelijk is het dus om zelf een natuurlijke en vegan body scrub te maken!

Ga jij dit ook proberen?

 Zoetigheden in de supermarkt

Ik ben zelf groot fan van Tony’s Chocolonely en van de nieuwe Delicata lijn van de Albert Heijn. Van Tony’s zijn puur-kokos-pecan en puur-amandel-zeezout vegan. Ook hebben ze nu een limited edition – puur-karamel-cacaokoekjes – die superlekker is! De AH heeft tegenwoordig naast de ‘standaard’ pure chocolade, ook chocola met een twist. Wat dacht je bijvoorbeeld van pure chocola met aardbei en balsamico? Of bosbes en viooltjes? Het klinkt in eerste instantie vreemd, maar ze zijn verrassend lekker! Als je meer van melk of wit houdt, zijn er vegan alternatieven die gemaakt zijn met rijstmelk. Deze vind je onder andere bij de EkoPlaza. Ik vind zelf de melkvariant met hazelnoten van het merk Vego erg lekker.

Lekker Nizza koekjes soppen in je thee

Koekjes kopen vond ik in het begin een hele opgave. Het leek wel alsof er in alle koekjes wel iets van eiwit, roomboter of melk zat. Inmiddels weet ik welke vegan zijn en welke niet en is kiezen een stuk makkelijker geworden. De ‘Robuuste koeken’ van LU met stukjes chocolade zijn absoluut favoriet. Daarnaast word ik blij van de stroopkoekjes van Punselie’s, speculooskoekjes en de welbekende Oreo’s. En wist je dat Verkade ook een paar vegan ‘klassiekers’ heeft? Mijn oma had altijd van die gesuikerde Nizza koekjes in huis, die je zo lekker kunt soppen in je thee. Yes, it’s vegan!

Tussendoortjes in een handomdraai

Ik ga het niet ontkennen: vegan zijn vraagt soms net iets meer voorbereiding. Niet op elke gelegenheid wordt rekening gehouden met vegans. Gelukkig zijn er genoeg lekkere dingen die je snel klaar kunt maken. Sinds ik veganist ben, heb ik de combi banaan-pindakaas ontdekt, heerlijk op een cracker. Net als banaan met kaneel. Met een beetje ahornsiroop en kaneel maak je heerlijke geroosterde amandelen. En met wat dadels, noten en kokos kun je heerlijke ‘powerballetjes’ maken die je makkelijk meeneemt. Als je liever iets kant-en-klaar meeneemt kun je altijd gaan voor de standaard Liga Evergreen of Fruitkick, Snelle Jelle of de fruitrepen van Nakd.

TIP: Zorg dat je standaard iets van een tussendoortje in je tas hebt voor het geval er ergens geen vegan opties zijn.

Vegan bakken

Ook als je net als ik van bakken houdt, is er genoeg om te ontdekken. Toen ik net vegan was, vond ik het vervangen van eieren best lastig. Na een tijdje kwam ik erachter dat eieren vervangen helemaal niet altijd nodig is. Een appeltaart doet het prima zonder ei, net als pannenkoeken. Met wat experimenteren met verhoudingen heb je vaak geen eivervanger nodig. Daarnaast zijn er op internet genoeg vegan bakrecepten te vinden die je op weg kunnen helpen. Een van mijn favorieten is de bananabread van Lisa goes Vegan. En natuurlijk is er op de website van de VeganChallenge genoeg inspiratie te vinden. Check ook eens mijn blog voor leuke recepten.

Als vegan hoef je echt niets lekkers te missen.

Wat is jouw favoriete vegan snack?