Het kost veel water

Het maken van vlees en melk kost een heleboel water. Niet alleen moeten de dieren drinken, maar er is ook water nodig om veevoer te telen, om de stallen en transportwagens schoon te maken, om melk en vlees koel te houden en om het slachthuis schoon te maken. Uit een vergelijkingsonderzoek van de Consumentenbond blijkt dat voor de productie van één kilo rundvlees 430 liter water nodig is, 8 maal meer dan voor een vleesvervanger. Ander onderzoek toont aan dat er 1050 liter water nodig voor één liter koemelk, terwijl het waterverbruik voor sojamelk ruim 3 maal lager is. Met een plantaardig voedingspatroon kun je dus enorm veel water besparen.

Nou en? Er is toch water genoeg

Misschien vraag je je nu af, waarom maakt het uit dat er zo veel water gebruikt wordt? We hebben toch water genoeg? Gelukkig hebben we hier in Nederland voldoende water, maar helaas is dat in veel andere delen van de wereld niet zo. In één derde van de wereld is er te weinig water en er wordt verwacht dat in 2050 twee derde van de wereld te weinig water heeft. In die gebieden wordt vaak diep grondwater gebruikt om toch genoeg water te hebben, maar deze reserves raken op een gegeven moment op en dan is er geen alternatief.

Er is op het moment nog geen duurzaam alternatief om iedereen op de wereld van voldoende water te voorzien in de toekomst en daarom is het juist zo belangrijk om niet onnodig veel water te verspillen. Vaak komt veevoer uit landen waar nu al waterschaarste is en door dat water te gebruiken voor veevoer, dragen wij Nederlanders dus ook bij aan droogte in andere landen.

Het kost veel land

Naast water is er uiteraard ook land nodig om dierlijke producten te maken. Niet alleen voor stallen en slachthuizen, maar vooral om veevoer te verbouwen. Soms krijgt het vee gras van stukken land waar alleen gras kan groeien en bestaat een deel van het veevoer uit plantaardige resten die mensen niet kunnen of willen eten, maar dit is bij lange na niet genoeg om alle dieren in de vee-industrie te voeden.

Naast dat gras en restafval wordt ook nog eens één derde van alle akkerbouwgrond wereldwijd gebruikt om veevoer te verbouwen. Deze akkerbouwgrond zou veel beter gebruikt kunnen worden om voedsel voor mensen te verbouwen omdat er dan veel minder grond nodig zou zijn. Om één kilo vlees te maken is er gemiddeld 7 kilo aan gewassen nodig, zoals granen, maïs en soja. Die gewassen kunnen ook rechtstreeks door mensen worden gegeten, waardoor we veel meer mensen kunnen voeden.

Wat zou het voor verschil maken?

Onderzoekers hebben berekend dat als iedereen veganist zou worden, we minder land nodig zouden hebben dan we op dit moment gebruiken voor landbouw. Dan zou het dus niet meer nodig zijn om regenwouden te kappen en kunnen we zelfs stukken land terug gaan geven aan de natuur. Veganist worden is dus goed voor het milieu!

Het zorgt voor veel vervuiling

Veeteelt zorgt op verschillende manieren voor vervuiling. Vee zorgt ervoor dat er extra broeikasgassen in de lucht komen die bijdragen aan de opwarming van de aarde. Daarnaast zorgt mest ook voor watervervuiling, omdat dit vaak in rivieren terecht komt. Te veel mest in water leidt tot het sterven van planten en dieren in het water, tot er alleen nog maar algen over zijn. Daarnaast komen antibioticaresten via mest ook weer in de natuur terecht.

En dan de chemicaliën nog

Een tweede manier waarop veeteelt zorgt voor vervuiling, is via het groeien van veevoer. Zoals eerder genoem, wordt één derde van het akkerbouwland gebruikt om veevoer te verbouwen. Daarbij worden vrijwel altijd pesticiden en herbiciden gebruikt, waardoor er voor veevoer enorme hoeveelheden chemicaliën gebruikt worden die vervolgens schade aanrichten aan de natuur.

Daarnaast worden voor het verbouwen van veevoer vaak schadelijkere pesticiden en herbiciden gebruikt dan voor het verbouwen van voedsel voor mensen. Genetisch gemodificeerde maïs en soja worden bijvoorbeeld vaak gebruikt als veevoer en zijn zo gemanipuleerd dat ze tegen extreem giftige chemicaliën kunnen die alle andere planten en dieren eromheen doodmaken. Deze genetisch gemodificeerde maïs en soja mag niet verbouwd worden voor mensen (in elk geval niet voor mensen in Europa en veel andere landen), maar helaas wel als veevoer.

Om deze en de andere genoemde redenen speelt veeteelt een belangrijke rol in het veroorzaken van de opwarming van de aarde, het afnemen van de biodiversiteit, het verdwijnen van natuur en bijzondere ecosystemen en de toenemende waterschaarste en watervervuiling.

Is veganist worden goed voor het milieu? Zeker! Uiteraard zijn er ook andere dingen die milieuproblemen veroorzaken, maar als iedereen veganist zou worden, zou dat een enorm groot deel oplossen.

https://www.youtube.com/watch?v=zGdJpCNuf1A

Lees hier deel 2

Aflevering 5: From deserts to grasslands

Eén vijfde van de planeet is woestijngebied. Er zijn zelfs gebieden waar nog nooit regen is geconstateerd. Woestijnen zijn belangrijk voor veel diersoorten.

Er is bijvoorbeeld een broedgebied voor de Arabische aalscholver in een woestijn. Ze worden hier niet gestoord door roofdieren en kunnen veilig hun jongen grootbrengen. Nou ja, veilig, ze stelen wel graag voeding van elkaar. De jongen rennen achter iedere vogel aan die voedsel in z’n krop verstopt heeft. Maar helaas, alleen hun eigen jong wordt gevoed. Deze vogels zijn voorbereid op de warmte en koelen zichzelf door te hijgen. Het omliggende water bevat veel mineralen door het woestijnzand dat richting het water waait, vooral als er vogels rondvliegen. Zo zorgt de droge woestijn toch voor leven.

We zien olifanten die op zoek zijn naar water en voedsel. Hier werkt de woestijn de dieren tegen. Er leven nog maar minder dan 150 olifanten in Namibië, in deze oude woestijn waar maar een of twee keer per jaar regen valt. Ze moeten 200 kg voeding per dag eten om te overleven en moeten daarvoor veel rondtrekken. Olifanten hebben een goed geheugen. Hun kennis wordt overgebracht van generatie op generatie. Het alsmaar veranderende landschap zit ze tegen. De waterpoelen die nieuw plantleven creëren en daarmee voeding voor olifanten, zijn verdwenen.

Ook woestijnleeuwen zijn net zo zeldzaam als de olifanten geworden. Ze durven de jonge olifanten niet aan te vallen zo lang deze in een groep met volwassen dieren lopen. Voor nu zijn de jongen veilig. De olifanten vinden eindelijk wat bomen, maar deze zijn ook niet zo gegroeid als andere jaren. De takken zijn te hoog en er zitten geen vruchten aan. Ze moeten weer verder zoeken.

Op andere plekken zorgt de regen voor graslanden. Grote groepen gnoes trekken over het landschap, wat aandacht trekt van roofdieren. Vijf cheeta’s werken samen in de jacht, maar de gnoes zijn ze vaak te slim af. Een grote gnoe is te sterk en de cheeta’s moeten goed samenwerken om er een te kunnen vangen.

De docu-serie One Planet laat ook zien dat er steeds minder plek is voor graslanden. 180 jaar geleden waren er nog miljoenen bizons op de grote vlaktes in Noord-Amerika. De prairie wordt bedreigd door landbouw. Er zijn nog maar 30.000 wilde bizons en 90% van de prairie is verloren. Wat wij eten en hoe we het produceren, zal de toekomst bepalen voor de graslanden van onze planeet. Dit is voor veganisten geen nieuws, maar wat fijn dat dit erkend wordt in een serie die over onze planeet gaat!

Ook zien we nog een leuk stukje over insecten. Rupsen die een mierennest infiltreren om verzorgd te worden, en er pas als vlinder uitklimmen. Is het instinct dat een rups het geluid van een mier na gaat bootsen? Of hebben ze toch een vorm van intelligentie, voor zo’n klein diertje. Frappant hoe de natuur werkt. Als er iets gebeurt met de mieren, of met hun leefgebied, zal deze mooie vlinder uitsterven.

Aflevering 6: The high seas

Diepe oceanen, ver van land, waar wij mensen weinig van zien. Waar grote groepen dolfijnen zwemmen. Ze zijn in paniek. Er kunnen wel 10.000 dolfijnen in een school zwemmen. Dit zijn spinnerdolfijnen, vernoemd naar het spinnende geluid dat ze maken. Er wordt op ze gejaagd, door orka’s in dit geval. Maar ook door mensen. Ze zwemmen vaak boven scholen tonijn.

Het WWF meldt dat tonijnvissers er gebruik van maken door hun netten om de duidelijk zichtbare scholen dolfijnen te zetten. Nieuwe vismethoden hebben de bijvangsten enigszins verminderd.

De docu-serie One Planet vertelt verder dat blauwe vinvissen met hun lengte van 30 meter de grootste dieren zijn die ooit bestaan hebben. Een jong is met een maand oud al 8 meter lang. Toch is veel van hun leven nog een mysterie omdat ze diep in oceanen leven. We hebben onlangs pas plekken gevonden waar ze dichterbij land komen zoals de golf van Californië. Een vrouwelijke vinvis krijgt maar eens in de twee tot drie jaar een jong. Niet ieder jong redt het tot volwassenheid. Ze zijn inmiddels beschermd en de aantallen nemen langzaam weer toe.

Deze dieren leven in wateren waar de zon veel op schijnt. Maar het is ook prachtig om te zien welke interessante dieren in het donker leven! Helemaal onder in het water leven dieren waar we nog nooit van gehoord hebben. We hebben nog niet alle dieren ontdekt die hier leven. Ze lijken wel uit een cartoon te komen. Dit moet je zien om te geloven!

Ook groeien er zuurstofrijke plantjes, fytoplankton, in de diepe oceanen. Deze zijn onmisbaar in de zuurstofketen. Ze dienen als voedsel voor de meeste dieren in deze diepte. De diepte is 95% van de beschikbare ruimte. Hier is de druk zo groot dat een camera naar beneden wordt gestuurd om de rare dieren hier te filmen.

Er zwemt een langwerpig maar plat, zilverachtig visje. Nou ja, visje…hij kan wel 10 meter lang zijn! Een riemvis, ook wel haringkoning genoemd. Hij zwemt rechtop, snel en wendbaar. De vis gebruikt zijn rugvin om te bewegen. Deze bijzondere vis wordt niet vaak gefilmd, maar hij is een keer gespot in het programma ‘River Monsters’. De presentator moest ‘s nachts gaan duiken om deze vis vast te leggen.

Een doorzichtig vlokreeftsoort, een cystisoma, leeft hier in het donker. Transparantie is een goede manier om te voorkomen dat je voedsel wordt voor grotere dieren. In deze duisternis creëren de dieren hun eigen licht. Bioluminescentie, zoals bij vuurvliegjes. Naar schatting zijn 90% van de diepzeedieren zijn in staat bioluminescentie op te wekken.

Dit heeft verschillende functies. De draakvis gebruikt een lichtgevend lokaas, dus het licht wordt gebruikt om andere dieren aan te trekken. Zijn tanden lijken echter ook lichtgevend, dit maakt het echt een monstertje en het lijkt me vreemd dat daar een prooi op afkomt. Een hengelvis heeft ook dergelijk lokaas die recht voor zijn mond hangt. Deze vissen hebben een grote kop en een klein lijfje.

Op de bodem leeft wit koraal en er is dus koraal dat kan leven zonder zon. Er zitten poliepen op het koraal die tentakels hebben om voedsel te vangen, kleine insecten. In het koraal zitten veel visjes verstopt. Maar er kruipt ook een borstelworm door de gangen. Deze gaat de poliepen langs om het eten te stelen dat dezen gevangen houden. Toch brengt deze worm ook een vorm van bescherming. De zee-egels die het koraal aanvreten, worden door de wormen aangevallen. De worm bijt in de zee-egel tot deze van het koraal afvalt. Zo beschermt hij zijn woning.

Blauwvintonijn zijn ook roofdieren. Ze jagen in grote scholen van wel honderd vissen samen. Langzaam leiden ze een groep ansjovis naar de oppervlakte. Als ze bijeen gedreven zijn, valt de tonijn aan. Het is een georganiseerde aanval, iedere vis neemt zijn kans en sluit dan achteraan de rij weer aan. Blauwvintonijn is erg waardevol voor vissers en is door overbevissing bijna uitgestorven. Gelukkig besteedt de serie ook aandacht aan deze problemen. Het zijn niet alleen mooie plaatjes en er wordt een goede boodschap overgebracht!

Door overbevissing krijgen kleine inktvissen de kans om alles over te nemen. Deze diertjes planten zich makkelijk en snel voort. Dit is weer een voorbeeld van de onbalans op de planeet. Zeeleeuwen eten normaal meer eiwitrijke voeding, maar moeten nu op inktvis leven. ‘Zoals de dieren zich moeten aanpassen, zullen wij ons ook moeten aanpassen in onze voeding.”

Wauw, mooie uitspraak!

Aflevering 3: Jungles

Dan gaan we nu naar de review van de derde aflevering van de docu-serie One Planet. Het regenwoud onderhoudt wel miljoenen soorten dieren. Ook dieren waar we nog bijna niks vanaf weten. Jungles zijn belangrijk voor de gezondheid van de planeet. De bomen creëren zuurstof en ze koelen de aarde.

Leven in de jungle

In Congo in Afrika bevind zich het jongste regenwoud. Hier volgen we een familie van Silverback Gorilla’s, inmiddels een bedreigde diersoort. In de laatste 20 jaar is de gorillapopulatie gehalveerd, vooral door stropers.

Iedere jungle heeft andere dier- en plantsoorten, die vaak nergens anders te vinden zijn. In een andere jungle in New Guinea zien we heel aparte soorten. In vorm, kleur en rituelen! De aparte transformaties en dansmoves van bepaalde vogels zijn niet in woorden te vangen.

In Borneo, Azië, groeit het bos al 130 miljoen jaar. Dit maakt deze jungle het oudste bos op aarde. Hier bevinden zich nog soorten uit de tijd van de dinosaurussen. We zien een worm die zijn prooi vangt met een soort lijmpistool. En kleurrijke schimmels die dode stof (dieren/planten) opnemen en daardoor een soort recyclesysteem zijn voor het bos.

Bijzondere planten

Verder was ikzelf gefascineerd door de ‘Pitcher planten’. Dit zijn planten met een diepe kruikvormige buidel die vloeistof bevat waarin insecten en andere dieren worden aangetrokken. Er zijn natuurlijk vleesetende planten die insecten eten, maar er zijn ook planten die een afspraak met de dieren hebben. In ruil voor bemesting of bestuiving, krijgt het dier voeding of een veilige schuilplek. Er is zelfs een plant die vleermuizen kan behuizen, de plant wordt hierdoor bemest met de guano.

In het Amazonegebied in Brazilië wagen de dieren hun leven voor wat mineraalrijk water. Deze bossen barsten nog van de roofdieren. Er zijn dan ook wel veel verschillende diersoorten aanwezig en er worden nog altijd nieuwe soorten ontdekt. Er zijn wel twee miljoen soorten insecten, waarvan de mieren qua aantal in de meerderheid zijn. De opruimers van het bos eten ook veel levende bladeren, ze ‘knippen’ de stukken blaadjes door en laten ze op de grond vallen.

Al deze stukjes worden naar het nest gebracht. De bladeren worden gebruikt om schimmel te creëren die de larven beschermd. Een andere, parasitaire, schimmel is juist de grootste vijand van de mier. Hoe cru ook, het is een prachtig proces om te zien hoe de kleurrijke schimmels de insecten overnemen. Zo worden de aantallen ingeperkt en dit houdt de balans in diversiteit van diersoorten in stand.

Veel diersoorten zijn echter wel in gevaar, onder andere door ontbossing door mensen. Dit zal voor veel vegans geen nieuws zijn. Orang-oetans zijn extra kwetsbaar omdat ze een lange opvoeding nodig hebben voor ze voor zichzelf kunnen zorgen. Hun jungle wordt steeds kleiner, waardoor ook ons eigen zuurstof- en aardekoelsysteem wordt afgebroken. De bossen die zuurstof produceren zijn voor ons net zo belangrijk als voor deze dieren.

Aflevering 4: Coastal Seas

Deze aflevering gaat over ondiep kustwater. Hier leven de meeste zeedieren. In minder dan 10% van het zeewater leeft 90% van de dieren. Dit komt omdat het zonlicht de bodem raakt waardoor er zeegras groeit. Kleine diertjes eten het zeegras en de roofdieren komen hier om te jagen.

Roofvissen jagen op ansjovis. De ansjovis zwemt in hele grote groepen, wat het moeilijk maakt om ze te vangen. We zien dolfijnen op hun aparte manier op ansjovisjacht. Door het zand op te schudden, schieten de vissen naar boven. De dolfijnen moeten de ‘vliegende’ vissen zien te vangen.

Zeeleven in actie

Het hele zeeleven is afhankelijk van het koraal. Haaien zijn cruciaal voor de balans in vissoorten. Helaas zijn er steeds minder haaien door overbevissing. Haaienvinnen worden nog voor veel geld verkocht in Azië. Als er minder roofdieren zijn, komt er een overschot aan andere soorten. De grazers van de zee houden het koraal vrij van zeewier en parasieten die anders het koraal overnemen.

De microplantjes die het koraal voorzien van voedsel (en kleur) worden verdreven door klimaatopwarming, want de zee verwarmt immers mee. Doordat ze hun voedselvoorziening kwijt raakt, wordt het koraal wit. We zien zeeën vol wit koraal, wat er misschien prachtig uitziet, maar het einde betekent van het zeeleven hier. Na een paar weken zonder voeding zal het koraal sterven. Naast de verwarming van de zee, verandert ook de pH-waarde, de zuurtegraad, door de toename van CO2. Er is geen rif dat beide veranderingen aankan. Zonder levend koraal zullen veel vissoorten uitsterven. Half van al het koraalrif is al dood. De rest kan volgen als we niets veranderen.

De jacht op de zee-egel

De docu-serie One Planet laat verder ook ondergrondse bossen zien. Een ondergronds bos van zeewier is belangrijk als voeding en schuilplaats voor de zeedieren. In het zeewier wonen zelfs otters. Otters moeten veel eten, ongeveer een kwart van hun gewicht. Otters zijn dol op zee-egels, de parasiet van de zeebodem. Zee-egels hebben een harde schaal waardoor niet ieder dier ze kan eten. Otters kunnen ze met hun klauwen openbreken.

Enkele grote vissen kunnen een kleine zee-egel wel open bijten. Soms word er mee gegooid, de onderkant van een zee-egel is zwakker. Als het lukt om er een om te draaien, vliegen alle vissen in de omgeving er op af. Daar waar het zeegebied niet beschermd is, en de populatie zeediersoorten uit balans is, krioelt het van de zee-egels. Hier is verder weinig leven mogelijk. Er is geen kelp en geen koraal meer. Op andere plaatsen in zee overheersen kwallen. Daardoor is er geen ruimte voor andere dieren. Ook dit is een zorgelijk teken dat de zee uit balans is.

In het laatste stuk van deze aflevering wordt er een beschermd gebied getoond. Hier herstelt het zeeleven zich en leven de vissen, het koraal en de haaien in balans samen. De grote mooie manta rog is ook naar dit gebied getrokken. Dit is één van de weinige plekken op aarde waar de biodiversiteit toeneemt. We hebben veel te weinig van deze oorden, waar de dieren veilig zijn.

Lees deel 3 van deze docu-review

Aflevering 1: One Planet

De stabiliteit van de aarde vertrouwt op de connecties tussen verschillende leefgebieden. In deze serie zijn daar voorbeelden van te zien. Dolfijnen die onder water jagen, drijven de scholen vissen naar boven, waar hele groepen vogels in het water duiken om ook vis te vangen. Een geniale samenwerking, hoe zouden ze het toch zo afspreken met elkaar.

Zoals het water van de zee verdampt tot wolken, die weer als regen naar beneden komen. Deze regen wordt niet gelijkmatig verdeeld over de wereld. Sommige gebieden zijn zo droog dat er amper leven mogelijk is. Er is te zien dat een grote groep flamingo’s op een flinke regenbui afkomt om zich voort te planten. De voortplanting van deze soort is afhankelijk van de onvoorspelbare regenbuien.

Planten zijn afhankelijk van vliegende insecten. Zonder bestuiving zal een soort uitsterven. Er wordt een prachtige orchidee getoond waarvan de lip een soort bakje is met vloeistof om insecten mee te lokken. De insecten zitten even vast en moeten door een tunnel kruipen om uit de plant te komen, waarbij ze onbewust pollen op hun rug meenemen. Zo worden de pollen overgebracht naar een andere plant.

Antarctica

David Attenborough vertelt hoe onze planeet verandert en hoe belangrijk het is om hier wat aan te doen. Het ijs in Antarctica is belangrijk voor al het leven op onze planeet. De poolstreken verwarmen sneller dan andere delen van de wereld. Het zee-ijs verdwijnt waardoor de ijsbeer nog maar een heel kleine periode heeft om te kunnen jagen. Hoe meer ijs smelt, hoe meer de aarde verwarmt, waardoor het overige ijs nog sneller smelt. Het verandert tevens de stroming, waardoor de kustgebieden stilvallen. De vogels die eerder te zien waren, zouden er geen vis meer kunnen vangen. Er wordt verteld hoe enorm veel invloed dit heeft op alle dieren. Dieren vertrouwen op stabiliteit. Hun instinct vertelt ze waar ze heen moeten voor voedsel, waar vervolgens geen voedsel meer te vinden is. Op deze manier kunnen we niet doorgaan, er moet iets veranderen.

Aflevering 2: Frozen worlds

De tweede aflevering gaat verder in het poolgebied. Wij veranderen deze gebieden onbewust, en dat geeft ook verandering in de rest van de planeet. Antarctica is het koudste gebied van de wereld. In het ijslandschap is goed te zien wat klimaatsverandering doet. Aan de kust zijn groepjes pinguïns te zien, waarvan er steeds meer zijn nu de aarde opwarmt.

Onder het ijswater vormen zich algen. Dit trekt veel krill aan, voeding voor pinguïns en walvissen. In een prachtig spektakel wordt getoond hoe walvissen jagen. Ze blazen een cirkel van bubbels om de groep krill heen, wat ze bij elkaar drijft. Daar zwemmen veel walvissen tegelijk naartoe om zo veel mogelijk krill te kunnen vangen. Doordat het ijs smelt, zijn er minder algen en is er steeds minder krill.

Veel diersoorten wagen hun leven om voeding voor hun jongen te verzamelen. Het is normaal dat er hier en daar ouders sneuvelen. Maar de populaties worden steeds kleiner. Als de kleinere dieren minder voeding vinden maar het aantal roofdieren neemt toe, dan worden minder jongen volwassen. En zo wordt voortplanting steeds moeilijker.

IJsberen in nood

Een ijsbeer heeft maar een beperkte periode om voeding te zoeken. Wanneer het ijs smelt, is het jachtseizoen voorbij. Maar het ijs is vlak, waardoor zeehonden makkelijk te spotten zijn. Om te kunnen jagen, moeten moederzeehonden hun pups op het ijs achterlaten. Dit is een makkelijke prooi voor een ijsbeer. Zo komen er op deze plek steeds minder zeehonden, wat later effect zal hebben op de populatie ijsberen. IJsberen kunnen zich ook niet meer verstoppen tijdens de jacht. Voor jonge ijsberen wordt het moeilijk om te leren jagen. Oude methoden van jagen werken niet meer in deze omstandigheden. Als het ijs verdwijnt, verdwijnen deze dieren ook!

Lees deel 2 van deze docu-review

Veganisme op de lange termijn

Veganisme op de lange termijn: voor sommigen een makkie, maar voor anderen best lastig. Als je net veganist bent geworden, dan leer je bijvoorbeeld nog wat je wel en niet wilt eten. En welke producten en recepten vegan zijn, en welke niet. Of hoe het nou precies zit met uit eten gaan, in Nederland of het buitenland. Veganisme op de lange termijn houdt echter in dat je door de tijd heen je motivatie ook vasthoudt.

Veganisme in je leven

Om op de lange termijn veganisme vast te houden, is het ook van belang dat je het leuk voor jezelf maakt. In de bovenstaande vlog legt Maya uit hoe je dat het beste kunt doen. Ga bijvoorbeeld eens uit eten, koop eens een nieuw product of spreek af met andere veganisten. Al deze activiteiten kunnen je helpen om je goed over jezelf en veganisme te voelen.

Meedoen met de VeganChallenge?

Ben je nog geen veganist? Of al een tijdje, maar heb je nog je twijfels? Doe dan (nog) eens mee met de VeganChallenge! We bieden je een maand lang aan tips, recepten, blogs, vlogs, informatie, artikelen, opinies en nog veel meer. Als beginnende veganist kan deze informatie heel handig zijn in het dagelijkse leven. En zelfs als geoefende veganist hebben we nog handige tips en recepten voor je.

Pasen vieren als veganist

“Vegan pasen: Een veganistisch paasontbijt en paasbrunch” is een vlog over een geheel veganistisch paasfeest. Pasen is een fijn moment om samen te komen met vrienden en familie. Ook als je geen gelovige achtergrond hebt, dan kan het paasfeest toch gezelligheid voor je betekenen. Toch kan het als veganist soms lastig zijn om mee te eten bij een paasontbijt of paasbrunch. Met andere woorden, hoe kook je een vegan paasontbijt of paasbrunch? Als je bijvoorbeeld geen ei eet, hoe vervang je die dan? Thuis is dat vaak gemakkelijk, zoals je in de video ziet! Je kunt dan bijvoorbeeld tofu gebruiken, maar ook een verscheidenheid aan andere vegan producten. De vraag die daarom in de video centraal staat is: Hoe kook je een vegan paasontbijt of paasbrunch?

Vegan paasontbijt en paasbrunch

Zoals je in de video kunt zien, is tofu een goede toevoeging. In een vegan paasbrunch of paasontbijt is ei namelijk normaliter een populaire toevoeging. Dat heeft niet per se met de smaak van ei te maken, maar ook met de geschiedenis van het paasfeest. Met tofu kun je gemakkelijk de smaak en textuur van ei nabootsen, waardoor dit een waardevolle toevoeging is! Je kunt tofu bijvoorbeeld scramblen of in blokjes bakken. Daarnaast kun je met verschillende garneringen een verscheidenheid aan smaken bewerkstelligen. Zo kan tofu een waardevolle toevoeging zijn aan veganistisch paasontbijt of paasbrunch.

Video: Pasen vieren als veganist

Hoe kook je een vegan paasontbijt of paasbrunch? Dat is de centrale vraag in deze video. Niet alleen tofu kan een waardevolle toevoeging zijn aan een veganistisch paasontbijt of paasbrunch, maar ook een verscheidenheid van andere veganistische producten. In de vlog “Vegan pasen: Een veganistisch paasontbijt en paasbrunch” worden er recepten besproken, boodschappen gedaan en een daadwerkelijk vegan paasontbijt wordt voorbereid. Zo wordt het gemakkelijk om dit thuis ook te doen!

Wat is de VeganChallenge?

Een vraag die wij wel eens horen is: “Wat is de VeganChallenge?” In essentie is de VeganChallenge een organisatie die probeert om zo veel mogelijk mensen te helpen om veganistisch door het leven te gaan. Zo bieden we recepten en blogs aan op onze website en kun je informatie vinden en debatteren in onze Facebookgroep. We hebben natuurlijk ook een Instagramaccount.

Meedoen aan de VeganChallenge

Het belangrijkste aspect is echter: Een uitdaging die één maand duurt! Schrijf je bij ons in, en je krijgt een maand lang gratis alle informatie die je nodig hebt om veganist te worden. Je mag natuurlijk zelf kiezen of je gelijk 100% vegan wilt worden of dat je op een wat lager pitje begint. In ieder geval ontvang je dagelijks van ons informatie over veganisme, blogs en vlogs om te lezen en kijken en recepten voor je veganistische ontbijt, lunch en avondeten. Alle veganistische informatie die je nodig hebt, vind je dus daar!

Recepten, blogs, producten…

Voor sommigen kan het best lastig zijn om veganisme te proberen. Dat snappen wij natuurlijk ook. Onze VeganChallenge helpt je door per dag specifieke informatie aan te bieden. Zo krijg je bijvoorbeeld elke dag een drietal recepten, namelijk voor je veganistische ontbijt, lunch en diner. Daarnaast geven we je informatie over uit eten gaan, omgaan met sociale situaties, het vervangen van producten, hoe je rond kunt komen op een klein budget en nog veel meer. Dit betekent dat je goed voorbereid aan je veganistische reis kunt beginnen.

Geïnteresseerd? Doe mee!

Waarom eiwitpoeders?

Wanneer je een volwaardig plantaardig voedingspatroon hebt, waarbij je voldoende calorieën consumeert, krijg je voldoende eiwitten binnen. Toch kun je eiwitpoeders gebruiken als een praktische, toegankelijke en lekkere aanvulling. Met eiwitpoeder kun je binnen enkele seconden een eiwitshake maken en drinken, wat een supersnelle en handige manier is om extra eiwitten binnen te krijgen. Het voordeel is ook dat zo’n shake relatief weinig calorieën, maar tegelijkertijd veel eiwitten bevat.

Wanneer je intensief sport en/of aan krachttraining doet zijn een eiwitpoeders een ideale manier om snel en effectief extra eiwitten binnen te krijgen. Daarnaast is het goed om eiwitpoeders toe te voegen wanneer je ondergewicht hebt en wilt aankomen. Je lichaam voorzien van extra eiwit en calorieën zal helpen bij het aankomen. Ook heeft eiwitpoeder een lekkere smaak en kan het op veel verschillende manieren worden gebruikt.

Waarom plantaardig eiwitpoeder over dierlijk eiwit?

Plantaardig eiwitpoeder heeft verschillende voordelen ten opzichte van dierlijk eiwit, zoals whey. Voor mij persoonlijk was het dierenleed de grootste reden om over te stappen op plantaardig eiwitpoeder. De melkindustrie is erg wreed en koeien hebben hier meestal nog een slechter leven dan koeien in de vleesindustrie.

Daarnaast is plantaardig eiwitpoeder beter voor het milieu. Er is minder land en water nodig wanneer we direct eiwit uit planten consumeren, dan wanneer we plantaardig eiwit aan vee voeren en zuivel of vlees consumeren. Ook hoef je je bij plantaardig eiwitpoeder geen zorgen te maken over het gebruik van antibiotica of aanwezige hormonen. En tenslotte zijn er veel mensen die (misschien zonder dit te weten) zuivel niet goed verdragen. Zuivel kan acne en darmklachten veroorzaken. Plantaardig eiwitpoeder kan de uitkomst zijn wanneer je deze klachten ondervindt.

Essentiële aminozuren

Alle eiwitten zijn opgebouwd uit aminozuren, dit kun je zien als bouwblokken van ons lichaam. Ons lichaam gebruikt 20 verschillende aminozuren, maar 9 hiervan kunnen we niet zelf aanmaken. Dit zijn de essentiële aminozuren en deze moeten we dus uit onze voeding halen. Wanneer een eiwitbron ‘compleet’ is, houdt dit in dat deze alle 9 essentiële aminozuren bevat. Het is dus van belang dat wanneer je een eiwitpoeder koopt deze ‘compleet’ is en dus alle essentiële aminozuren bevat.

Verschillende plantaardige eiwitpoeders

Er bestaan verschillende plantaardige eiwitpoeders, gemaakt uit verschillende plantaardige eiwitbronnen, zoals rijst, erwten, soja en hennep.

Bruine Rijst Eiwitpoeders

Bruine rijst proteïne wordt gemaakt uit hele, gekiemde rijstkorrels. Het is glutenvrij, laag in koolhydraten en vet en gemakkelijk verteerbaar. Het bevat alle essentiële aminozuren, maar is laag in lysine. Verder levert bruine rijst eiwit de voordelen van vitaminen en vezels die in bruine rijst gevonden worden.

Erwten Eiwitpoeders

Erwten eiwitpoeder wordt gemaakt van gele spliterwten. Het is vezelrijk, vetvrij, cholesterolvrij, glutenvrij en gemakkelijk te verteren. Het bevat alle essentiële aminozuren, maar is laag in cysteine en methionine. Erwten eiwitpoeder bevat wel veel lysine, waar rijstproteïne wat weinig van bevat.

Soja Eiwitpoeders

Soja eiwitpoeder bevat alle 9 essentiële aminozuren, wat het een complete eiwitbron maakt. Soja-eiwit bevat isoflavonen, wat mogelijk de kans op kanker zou verkleinen. Daarnaast is soja, ondanks de vele mythes op het internet, gewoon gezond.

Hennep Eiwitpoeders

Hennep eiwitpoeder is een goede bron van omega-3 en omega-6, maar bevat dus ook meer vet dan de andere eiwitbronnen. Verder bevat hennep eiwitpoeder alle 9 essentiële aminozuren, is het rijk aan ijzer, magnesium en zink. Echter bevat het minder proteïne dan soja-, rijst- of erwten eiwitpoeder en kan minder goed door het lichaam worden opgenomen.

Verrijkte eiwitpoeders

Er zijn verschillende plantaardige eiwitpoeders op de markt die verrijkt zijn. Door eiwitpoeders te verreiken wordt er een ideaal aminozuurprofiel gecreëerd. Een optimaal eiwit kent precies zulke verhoudingen dat de eiwitsynthese optimaal verloopt. In tegenstelling tot wanneer eiwitpoeders ‘compleet’ zijn. Compleet wil namelijk alleen zeggen dat deze alle essentiële aminozuren bevat, maar zegt niks over de hoeveelheid hiervan. Een eiwitpoeder kan dus compleet worden genoemd, ondanks dat het niet heel efficiënt in je lichaamseigen eiwitten omgezet kan worden.

Toegevoegde smaak- en zoetstoffen

Fabrikanten kunnen allerlei allerlei smaak-, kleur- en zoetstoffen aan eiwitpoeders toevoegen. Let daarom bij het kopen van een poeder op de ingrediënten. De eerste ingrediënten zouden de eiwitbron moeten zijn (zoals soja/erwten).

Het is echter in de meeste gevallen onvermijdelijk om eiwitpoeders zonder toevoegingen te hebben, omdat er nou eenmaal toevoegingen nodig zijn voor het mengen van het poeder met vloeistoffen. Meestal wordt hier een emulsifier voor gebruikt zoals; xanthan gum, guar gum en lecithin.

Daarnaast zal een eiwitpoeder zonder toevoegingen op zichzelf niet zo lekker smaken. Het is dus goed om van tevoren te bedenken waar je het eiwitpoeder vooral voor wilt gebruiken. Wanneer je het vooral wilt gebruiken om aan gerechten toe te voegen, kun je voor een ongezoete variant gaan. Wil je het vooral gebruiken om (met alleen water/plantaardige melk) als shake te drinken, zou ik voor een gezoete versie met een smaakje gaan.

Wat te doen met eiwitpoeder?

Eiwitpoeder is ontzettend veelzijdig. Je kunt het gebruiken om een standaard eiwitshake te maken, door simpelweg water of plantaardige melk toe te voegen. Maar je kunt er ook heerlijke shakes van maken met bijvoorbeeld bevroren fruit, notenpasta en cacao.

Naast shakes kun je het ook door je (overnight) oats mixen. Een goede manier om extra proteïne binnen te krijgen en een lekker smaakje toe te voegen. Je kunt het ook toevoegen aan baksels, zoals pannenkoeken, brood, muffins, cakes etc. Daarnaast voeg ik het altijd toe wanneer ik bananenijs maak. Ik vind dat het eiwitpoeder een lekkere smaak geeft en het creëert een romigere structuur.

Waarop letten bij kopen?

Wanneer je een plantaardig eiwitpoeder koopt, is het van belang dat deze compleet is. Oftewel, dat deze alle 9 essentiële aminozuren bevat. Maar het is nog beter is om voor een verrijkt eiwitpoeder te gaan, omdat deze een ideaal aminozuurprofiel voor het lichaam bevatten.

Afhankelijk van waarvoor je het eiwitpoeder wilt gebruiken, kun je gaan voor een smaakje of naturel. En wil je het slechts voor extra eiwitten gebruiken? Dan kun je beter voor rijst, erwten of soja gaan. Wil je liever iets minder eiwitten maar extra mineralen en omega-3 vetten? Ga dan voor hennep.

Voorbeelden van goede plantaardige eiwitpoeders

Twee van mijn favoriete plantaardige eiwitpoeders zijn Silverback en Orangefit. Beide zijn eiwitpoeders op basis van erwteneiwit en zijn gezoet met natuurlijke ingrediënten. Naar mijn mening is die van Silverback nog net iets beter, aangezien deze een verrijkt aminozuurprofiel heeft. Maar er zijn tientallen plantaardige eiwitpoeders, dus kijk vooral even rond welke jou het lekkerst en meest geschikt lijkt voor jouw situatie.

Wat is er te zien

Er wordt aangegeven dat deze beelden geen geïsoleerde verhalen zijn. Dit is de industriële standaard voor dieren die gefokt worden als huisdier, voor voeding, kleding, voor entertainment en voor onderzoek. De meeste beelden komen uit Amerika en andere landen buiten Europa, maar veel dingen die te zien zijn, komen in Nederland ook voor en veel dierlijke producten die hier te koop zijn, komen uit het buitenland. Daarom is deze documentaire ook voor Nederlanders zeker relevant.

Wat is een earthling?

De term Earthling wordt als volgt uitgelegd:

‘Earthling: One who inhabits the earth. Since we all inhabit the earth, all of us are considered earthlings. There is no sexism, no racism or speciesism in the term earthling. It encompasses each and every one of us. However, it is the human earthling who tends to dominate the earth, often times treating other fellow earthlings and living beings as mere objects.’

Dus iemand die op aarde leeft, een aardbewoner. Omdat we allemaal op aarde leven, worden we allemaal beschouwd als aardbewoners. Er is geen seksisme, geen racisme of soortbewustzijn in de term earthling. Het omvat een ieder van ons. Het is echter de menselijke aardbewoner die de neiging heeft om de aarde te domineren, vaak anderen behandelt als louter objecten.

Hoofdstuk 1: huisdieren

In Amerika is het castreren en steriliseren van honden en katten nog redelijk een taboe. Mensen, vooral mannen, menen dat dit het dier en dus henzelf ‘minder’ maakt. Dit met als gevolg dat er 60.000 honden per DAG worden ingeslapen, en niet allemaal even humaan. Een dier laten lijden is helaas goedkoper. Doordat mensen in een dierenwinkeltje een leuke puppy zien en kopen, houden ze in stand dat broodfokkers op vreselijke wijze doorgaan met het produceren van hondjes. In Nederland is dit minder, maar er zijn wel veel broodfokkers en er zijn veel asieldieren. Katten zijn daarin zeker een groter probleem dan honden. Maar hier wordt toch meer gecastreerd/gesteriliseerd dan in bijvoorbeeld de VS. Helaas is het in veel landen niet ongebruikelijk dat vele huisdieren gedood worden alleen omdat niemand ze hebben wil en ze ‘over’ zijn.

Hoofdstuk 2: voedsel

Varkens, hartstikke slimme dieren, moeten aanzien dat hun maatjes gedood worden. Het duurt even voor ze dood zijn, wetende dat ze de volgende zijn. Veel dieren overleven het transport al niet. Er zijn nog melkkoeien te zien die in Amerika de hele dag vastgeketend in hun stalletje staan. Koeien kunnen 20 jaar worden, maar deze melkkoeien worden gemiddeld 4 jaar oud. Vleeskoeien krijgen bij de slachting een pin in hun kop geschoten die de hersenen ingaat zodat ze niets meer zouden merken, vervolgens opgehangen aan de poten en de keel doorgesneden. Je ziet goed dat de koe nog bij bewustzijn is en lijdt. Soms leven ze nog terwijl ze aan het touw doorgaan naar de volgende fase.

De documentaire Earthlings vertelt ook over een bloederige zee: nog een stukje over vissen en dolfijnen, die gegeten worden in bijvoorbeeld Japan. Ook zulke slimme dieren, waar een stuk uit wordt gesneden en dan is het maar afwachten tot ze eens dood gaan.

Hoofdstuk 3: kleding

De documentaire Earthlings bespreekt bijvoorbeeld leer: In delen van India zijn koeien heilig, dus eigenlijk mogen ze niet worden geslacht, behalve in bepaalde delen van het land. Daar worden dan ook veel koeien naartoe gebracht voor de slacht terwijl ze onderweg veel lijden. Ze krijgen ijzers onder de hoeven en touwen door hun neus,. Zonder eten en drinken worden ze uitgeput tot ze flauwvallen en dan breekt men hun staart zodat ze wakker schudden tot ze weer opstaan. Wanneer ze op bestemming aankomen, is er van alles gebroken. Zo wordt met deze ‘heilige’ dieren omgegaan. Door chilipeper in hun ogen te wrijven stimuleren ze de dieren te blijven gaan.

Het stuk over bont spreekt voor zich: dieren zoals nertsen die in kleine kooitjes opgestapeld zitten voor hun hele leven. Hun einde is helaas ook niet erg rustgevend.

Hoofdstuk 4: entertainment

De documentaire Earthlings behandelt het volgende:

• Rodeo’s met stieren, het lijkt alsof de dieren zo bokken omdat ze ‘wild’ zijn, maar er wordt uitgelegd dat ze een touw om hun buik houden dat pijn doet. Hierdoor gaan ze dus springen.
• Roping, een raar ‘spel’ waarbij je een touw om de nek van een kalf of schaap gooit waarbij het dier een klap in de nek krijgt en omvalt.
• Circusdieren die mishandeld worden, stoere leeuwen en olifanten worden gekleineerd en geslagen.
• Dierentuinen: ‘What can we learn from wild animals by viewing them in captivity’. Wat kunnen we hier nu van leren, wilde dieren bekijken die in gevangenschap leven.
• Proefdieren zijn hartstikke onnodig. Waarom zou je een middel voor een mens uittesten op een rat? Dit wil niets zeggen over de uitwerking op ons lichaam.

Gezondheid in de documentaire Earthlings

Dan wordt er in de documentaire Earthlings nog verteld over de gezondheid. Door overconsumptie van dierlijke producten krijgen mensen meer risico op kanker, hartkwalen, beroerte, diabetes, etc. Door antibiotica en hormonen, pesticiden, meststoffen en medicatie is het geen wonder dat de dieren ziekten oplopen zoals de gekkekoeienziekte, mond- en klauwzeer en andere abnormaliteiten. De natuur is hier niet verantwoordelijk voor, WIJ ZIJN DAT.

… to “bite the hand that feeds us”. In fact, we have actually stomped and spit on it.
… om “de hand te bijten die ons voedt”. Sterker nog, we hebben er op gestampt en erop gespuugd.

Natuurlijk hebben dieren gevoel en natuurlijk ervaren ze pijn. Een ding is zeker: de dieren die gebruikt worden voor voedsel, kleding, entertainment en als proefdier sterven allemaal van pijn.

Bezoek Nation Earth voor de trailer, informatie en volledige video van de documentaire Earthlings.

Een vergelijkbare documentaire is Dominion, te zien op YouTube.